Çatal ve kaşığın dengesi
Günlük çok kullandığımız malzemelerden olan bir çatal, bir kaşık, bir bardak ve bir kibrit ile mükemmel bir gösteri yapmaya ne dersiniz. Kütle merkezini öğrencilere anlatmak için bedava ve ilginç bir gösteri.
Önce çatal ile kaşığı birbirine geçiriyorsunuz. Sonra ikisinin arasına kibrit çöpünü yerleştiriyorsunuz. Bu şekilde hazırladığınız düzeneği bir su bardağının kenarına koyunuz.
Nasıl çatal ve kaşığınızı bir tek noktadan dengeleyebildiniz mi? İlk birkaç denemeden sonra bu işi rahatlıkla yaparsınız. Durun daha bitmedi. Kibritin ucunu, yaktığınız başka bir kibrit ile yakınız ve oturup sonucu bekleyin. Korkmayın, sistemin dengesinde herhangi bozulma olmaz. Kibrit bardağın ucuna kadar yanar ve tam burada yanma olayı biter.
Şimdi burada cevaplanması gereken iki soru var. Birincisi çatal ve kaşık nasıl oluyor da tek noktadan dengede kalabiliyor. İkincisi yaktığımız kibrit neden tamamen yanmıyor. Birinci sorunun cevabı kolay… Çünkü çatal ve kaşıktan oluşan sistemin kütle merkezi kibritin bardağa değdiği noktadır. Bir cisim kütle merkezinden asılırsa dengede kalır. İkinci sorunun cevabını doğrusunu söylemek gerekirse ben de tam bilmiyorum. Fakat şöyle bir açıklama getirmek yeterli olur mu bilmiyorum. Kibrit yanıp bardağa yaklaştıkça ısı bardak tarafından alınıyor ve kibrit kendiliğinden sönüyor.
Deneyi aşağıdaki videoda gösterildiğinden yapılması hususunda fazla açıklamada bulunmadım. Deneyi indirmek icin resmin uzerine mouse la geldikten sonra farklı kaydeti seçiniz.
Fizik öğretmeni
