Çatal ve kaşığın dengesi
Yazan : fizikogretmeni | Yayınlanma tarihi: Şub 08 2006 | Kategori: Bilimsel Gösteri
Günlük çok kullandığımız malzemelerden olan bir çatal, bir kaşık, bir bardak ve bir kibrit ile mükemmel bir gösteri yapmaya ne dersiniz. Kütle merkezini öğrencilere anlatmak için bedava ve ilginç bir gösteri.
Önce çatal ile kaşığı birbirine geçiriyorsunuz. Sonra ikisinin arasına kibrit çöpünü yerleştiriyorsunuz. Bu şekilde hazırladığınız düzeneği bir su bardağının kenarına koyunuz. 
Nasıl çatal ve kaşığınızı bir tek noktadan dengeleyebildiniz mi? İlk birkaç denemeden sonra bu işi rahatlıkla yaparsınız. Durun daha bitmedi. Kibritin ucunu, yaktığınız başka bir kibrit ile yakınız ve oturup sonucu bekleyin. Korkmayın, sistemin dengesinde herhangi bozulma olmaz. Kibrit bardağın ucuna kadar yanar ve tam burada yanma olayı biter.
Şimdi burada cevaplanması gereken iki soru var. Birincisi çatal ve kaşık nasıl oluyor da tek noktadan dengede kalabiliyor. İkincisi yaktığımız kibrit neden tamamen yanmıyor. Birinci sorunun cevabı kolay… Çünkü çatal ve kaşıktan oluşan sistemin kütle merkezi kibritin bardağa değdiği noktadır. Bir cisim kütle merkezinden asılırsa dengede kalır. İkinci sorunun cevabını doğrusunu söylemek gerekirse ben de tam bilmiyorum. Fakat şöyle bir açıklama getirmek yeterli olur mu bilmiyorum. Kibrit yanıp bardağa yaklaştıkça ısı bardak tarafından alınıyor ve kibrit kendiliğinden sönüyor.
Deneyi aşağıdaki videoda gösterildiğinden yapılması hususunda fazla açıklamada bulunmadım. Deneyi indirmek icin resmin uzerine mouse la geldikten sonra farklı kaydeti seçiniz.
Fizik öğretmeni
12 Responses to “Çatal ve kaşığın dengesi”
Leave a Reply
You must be logged in to post a comment.
on 14 Nis 2006 at 9:18 am 1 solti said …
Nuri hocam elinize sağlık güzel bir deney olmuş.Daha önce bu deneyden haberim vardı ama daha geniş kitlelere ulaşması açısından iyi olmuş.Kibritin yanması olayını bilmiyordum.Bende size kaılıyorum sanırım ısının cam tarafından emilmesinden dolayı sönüyor.Başarılar dilerim
on 17 Tem 2006 at 12:09 am 2 fatiha einstein said …
böyle bir deneyi daha önce hiç duymamıştım güzel teşekkür ederiz hocam
on 21 Ağu 2006 at 6:51 pm 3 atila said …
sitenize yeni üye oldum. inceledikçe hayran oluyorum. çok değerli çalışmalar var.Allah emeğinizi boşa çıkarmasın.
başarılar diliyorum.
sitenizdeki bazı çalışmaları başka yerlerde kullanmamın bir mahsuru var mı acaba.(gösterim amaçlı olarak)
on 14 Eyl 2006 at 1:01 am 4 cem hoca said …
Yıllardır özlemini duyduğumuz bir olayı bizimle paylaştığınız için size sonsuz teşekkürler. İnsan “işte benim ülkemde fizik dersi bu şekilde verilmeli” demek istiyor. Neyazık ki; ezberci bir sistemle (ki;ÖSS bunu istiyor)kendi kendimizi kandırmaktayız. şu etkinliği izleyen bir öğrencinin derse duyarsız kalmasının imkanı var mı acaba? Umaraım ÖSS sistemi değişir de, yaparak ve yaşayarak fizik dersimizi veriririz. (Tabiki yetişen öğretmenlerin de Üniversitede bu tarz yetiştirilmeri şart) Bundan sonraki çalışmalarınızda başarılar diliyorum. Bu tip paylaşımlarınızın arkası gelmesi dileği ile…
on 08 Eki 2006 at 2:28 pm 5 ahmetuguz1977 said …
Nisan olimyiyat sorularından 2. sorunun çözümünün yanlış olduğunu düşünüyorum. 1μF’lık kondonsatörün uçları arasındaki potansiyel fark 10 volt değil, 5 volt olmalıdır. Üreteç tarafından sağlanan 10 voltluk potansiyelin 5 voltu anakoldaki 50Ω’luk direnç üzerinde olacaktır.(V=İ.R=0,1.50=5 volt). Geriye kalan 5 volt ise 1μF’lık kondonsatörün uçları arasındaki potansiyel fark olacaktır. Dolaysıyla: q=c.V=1.5=5μC olmalıdır. Bu konuda mail atarsanız sevinirim. Ahmet UĞUZ
Osmaniye Fen Lisesi Fizik Öğretmeni
on 18 Eki 2006 at 4:02 pm 6 koremez_227 said …
Şahane bir çalışma ve deney çok güzel diğer öğretmenlere
on 22 May 2007 at 8:02 am 7 fadikfizik said …
siteye bugün üye oldum. gerçekten çok beğendim. ben özel bir kolejde fizik öğretmeniyim. bu deneyleri öğrencilerimle paylaşmamda her hangi bir sakınca var mı? emeğinize sağlık.
on 22 May 2007 at 4:58 pm 8 Editor said …
teşekkür ederiz öğrencilerinizle paylaşmanızda hiç bir sakınca yoktur. Tek rahatsız olduğumuz mesele izin alınmadan başka sitelerde kullanılmasıdır.
hürmetler
on 25 Tem 2007 at 7:16 pm 9 cancan0047 said …
çok güzel bir çalışma olmuş başarılarınızın devamını dilerim
on 11 Eyl 2007 at 8:40 pm 10 oftorer said …
iyi ki media playerdan izleme olanağı bulduk hocam yoksa fotoğraf çok kötü çekilmiş ayrıntıya inememiş.iyi çalışmalar
on 11 Eyl 2007 at 9:05 pm 11 osman88 said …
helal olsun öğrenmiş olduk ellerinize sağlık
on 17 Eyl 2007 at 1:45 pm 12 gulsum said …
denge konusunu çok iyi aktarmışsınız tebrik ederim.