Fizik Hayata Bakış Açımızı Nasıl Değiştirir?
Fizik öğrenmekle ne kazanırız?
Sadece gündelik hayatımızda birtakım değişiklikler ve kolaylıklar mı olur? Yoksa hayata bakış açımız mı değişir. Sanat akımları da fizik bilimindeki değişiklikleri takip etmiştir. Newton sanatçılara ayrı bir ilham kaynağı olurken Einstein ve Schrödinger sanatta yeni akımlar için birer yol işareti olmuşlardır.
İnsan fizik öğrenirken ister istemez göremediklerini görüyor, hissedemediklerini hissediyor. Fizikle içli dışlı olmama rağmen
arabamda otururken hala feribotun hareket edip etmediğini anlayamayan ben, arabadan çıkıp geriye doğru bakmam gerekiyor. Karşı kıyıya bakarak insanın hareketini anlaması nerdeyse imkansız. Yılda üç beş defa bindiğimiz feribot’ta oğlum hep isyan etmiştir ’’ Baba neden o gelen feribotlar çok hızlı geliyor da biz bir türlü gidemiyoruz’’ diye… Otobanda hızımız çok düşük gibi gelirken, ara sokaklarda çok yüksek hızda gidiyormuşuz gibi gelir. Sanırım herkesin başından geçiyordur bu tür olaylar. Sebebi belli tabi, bağıl hız. İnsan kendi hızını göremez. Bütün hareketi karşıdakine mal eder. Yani aslında 20 metre biz giderken 20 metrede o gelmiştir. Ama biz 40 metreyi de karşıdaki geldi sanırız. Bazen bu 40 m ye 20 m de olabilir, ama biz hala 60 m karşıdaki geldi deriz. Bu meseleyi ancak bilerek aşabiliriz. Yani referans noktalarının bizim algılarımızı yanılttığını, bizim kendi hareketimizi fark edemediğimizi bilerek…
Acaba diyorum hayatın akışı içerisinde etrafımızdaki yakınlarımızla, dostlarımızla, ailemizle ilişkilerimizde böyle değil mi? Karşı karşıya geldiğimiz noktalarda kendi hareketimizin de farkında mıyız? Etrafımızda bize yakın ve oynak olmayan referans noktaları var mı? Toplumsal ve ahlaki değerlerimiz bizim için en büyük referans noktalarıdır diye düşünüyorum. Ama biz bu değerlere ne kadar yakın olursak o kadar hareketlerimizin farkında oluruz. Otoan ve ara sokaklar gibi.. Otobanda referans noktaları uzaktır, ara sokaklarda çok yakın. Denizlerde ve bulutların üstünde ise referans noktası sadece yıldızlar, güneş, pusula veya gps . Sadece kendimize bakarak hareketimizi değerlendiremeyeceğimiz muhakkak. Sakin sakin oturup şu yazıyı okurken aslında, Dünya, Güneş ve Galaksimizle uzay boşluğunda müthiş bir hızla hareket ettiğimizin farkında olmamız gibi..
O zaman sadece bağil hız deyince Vbağıl= Vgözlenen+ Vgözlemci deyip geçmek yeterli değil. Sadece bağıl hızı anlatıp, bakın farkında değilsiniz ama lütfen emniyet kemerlerini takalım demek de yeterli değil. Kendi hareketimizin farkında olalım ve referansları yakın tutalım ki öğrendiğimiz fizik hayata bakış açımızı genişletsin. Ne demiş Yunus;
İlim ilim bilmektir
İlim kendin bilmektir
Sen kendini bilmezsin
Bu nice okumaktır.
Saygılarımla…..
Halil İbrahim Gündoğdu
higundogdu@gmail.com