Fiziköğretmeni-Nisan 2008 Sayı:26

Isı sıcaklık konusunu işlediğimiz şu günlerde sıcaklık ve giyim konusunu işlemek uygun olur kanaatindeyim.
Bilindiği üzere normal sağlıklı bir insanın vücut sıcaklığı 37°C dir. Vücudumuz bu sıcaklığı korumaya çalışır ama eğer çevrenin sıcaklığı vücut sıcaklığından çok farklı ise bu durumda vücudumuz bu farkı dengelemekte zorluk yaşar.

Aşırı soğuk havalar sahip ortamlarda vücudumuz iyi bir şekilde korunmaz ise, bu durumda vücudumuz ile dış ortam arasında bir ısı alışverişi olacaktır. Bu alışveriş sonucunda ise vücudun sıcaklığı düşecek ve bu düşüş zaman içinde düzeltilmez ise vücudumuz hipotermia adı verilen duruma girecektir.
Hipotermia anında nabız kan basıncı ve nefes alma hızı azalır. Eğer vücut sıcaklığı 32,2 °C  ye kadar düşerse insan şuurunu kaybeder. Vücut sıcaklığı 25,6 °C  kadar düştüğünde ise vücudun hipotermia durumu artık ölümcül bir hal almıştır.

Hipotermia’nın engellenmesi için vücuttan çevreye olan ısı transferinin engellenmesi gerekir. Bu engelleme vücudun,ısı yalıtkanlığı iyi olan bir madde ile örtülmesi ile sağlanır. Bilinen ve en iyi yalıtkan madde havadır. Diğer bütün gazlar gibi havada ısı iletkenliği oldukça küçüktür. Deri yüzeyine yakın çok ince bir hava katmanı enerji transferini önleyici çok iyi bir bariyer gibi davranır.

Kutuplarda yaşayan insanlar, kendilerini ortamın sıcaklığının -40°C, -50°Cleri bulduğu çetin  kutup şartlarından korumak için özel kıyafetler kullanmaktadırlar.
Bu insanların kullandıkları kıyafetler genelde hayvan derisinde yapılmaktadır. Bu derilerin ısı yalıtımının çok iyi olduğu bilinmektedir. Bu kıyafetlerin içindeki bulunan ince hava tabakası yalıtımı daha da artırmasını sağlar.

Diğer bir durum ise çöllerde yaşayan bedevilerin kendilerini sıcaktan korumak için seçtikleri giyim tarzıdır. Kutuplarda yaşayanlar gibi bedevilerde vücutlarının büyük bir kısmını kapatırlar. Bu sayede güneşin ışınlarından kendileri korurlar ve vücuttaki suyu muhafaza etmiş olurlar. Bu kıyafetler aynı zamanda vücudun soğumasını sağlayacak şekilde tasarlanmıştır.

Kafalarına taktıkları bez parçası baş kısma yakın hava katmanı sayesinde, buharlaşma sonucu dış ortamdan gelen ısıyı engeller ve giyen kişinin serinlemesini sağlar.

Kadınlar tarafından da buna benzer başı örtmek için bir kıyafet kullanır ve terin soğurulmasıyla kişinin serinlemesini sağlar.Bu kıyafet çöllerde oluşan soğuk havalarda da korunma amacıyla kullanılmaktadır.  

Link to Trackback | Link to RSS Feed for comments on this post