Archive for the ‘Ders notları’ Category
Paskal’ın Patlak Fıçı Gösterisi
Paskal bu gösteri ile basınç kuvvetinin ne kadar büyük değerlere ulaşabileceğini göstermiştir. Bilindiği gibi sıvıların basıncı yükseklikle ile doğru orantılıdır. Kabın genişliğine bağlı değildir. Aynı yükseklikteki, aynı sıvı ile dolu biri dar diğeri geniş, iki kabın tabanlarındaki sıvı basınçları eşittir. Öyleyse ince uzun bir boru ile yüksek basınç elde edilebilir. Paskalın yaptığı da budur.
Hareket Halindeki Akışkanlar ve Benoulli Prensibi
Akmakta olan su veya esen rüzgâr hareket halindeki akışkanlara örnek olarak verilebilir. Akışkanların hareketini tanımlayabilmek için birkaç kavramın bilinmesi gereklidir. Bu kavramlar; Kararlı ve Kararsız Akış (Türbülans-Girdap), Sıkıştırılabilirlik, Viskozluk. Şimdi sırası ile bu kavramları açıklayalım.
Kararlı/Kararlı Olmayan Akışlar
Karalı akışlarda, parçacıkların hızı zamanla değişmez. Aynı noktadan aynı hızla geçerler. Kararlı olmayan akışlarda, herhangi bir noktadaki hız zamanla değişir. Türbülansta(girdap) olduğu gibi. Kararlı akışlarda akış yönü, ‘akış çizgileri’ (streamline)ile gösterilir. Bir akış çizgisi üzerinde parçacıklar aynı noktadan hep aynı hızla geçerler. Aynı çizgi üzerinde farklı noktalarda hız farklı olabilir. Akışkanın herhangi bir yerine yerleştirilen küçük bir çark dönmüyorsa bu sıvı kararlı akıyor denilebilir.
KILCALLIK ETKİSİ (Kapilarite)
Suyun aşağıya doğru aktığını seyrederken acaba hiç yukarı doğru pompalar olmadan hareket edebileceğini düşündünüz mü? Evet, su yukarı doğru da akabilir ve üstelik bu hiçte nadir gerçekleşen bir olay da değildir. Kılcallık bir sıvının çok ince (kılcal) borularda veya kaya parçalarının arasında olduğu gibi küçük aralıklarda yükselme eğilimidir. Read the rest of this entry »
Yüzey Gerilimi
Suda yüzen bir kayık su üzerinde suyun kaldırma kuvveti tarafından dengelenir. Fakat su üzerinde yüzen bir yaprağın dengede kalması kaldırma kuvvetinden dolayı değildir. Suyun üzerine dikkatlice koyduğunuz bir toplu iğne de aynı şekilde su üzerinde yüzmesi kaldırma kuvvetinden değildir. Read the rest of this entry »
Atmosferin Yapısı
- Atmosferin yapısı nasıldır? Nasıl oluşmuştur? Atmosferin kalınlığı iki faktörün etkileşimine bağlıdır. Hava moleküllerinin kinetik enerjisi ve yerçekimi. Nasıl?
- Güneş veya Yerçekimi olmasaydı atmosferdeki değişim hayatımızı nasıl etkilerdi?
Dalgaların hızı
Dalgaların hızı oluşturuldukları ortamın özelliklerine bağlıdır. Ortamın özellikleri değiştirildiğinde dalgaların hızı değişir. Dalgaları hareket etmesi için mutlaka bir ortama ihtiyaç yoktur. Ses, su, yay dalgaları gibi mekanik dalgalar bir ortamda meydana gelmelerine karşın, radyo, mikrodalgalar, ışık gibi elektromanyetik dalgalar herhangi bir ortama gerek duymadan ilerleyebiliyorlar. Örneğin ışık Güneşten Dünyaya gelinceye kadar boşlukta hareket eder. Fakat ses Dünyadan Güneşe kadar gidemez. Elektromanyetik dalgalar hem boşlukta hem de madde içinde hareket edebilirler. Örneğin radyo dalgaları duvarlardan geçip radyomuza kadar ulaşabiliyorlar. Read the rest of this entry »