Kutsal meslekte derse hazırlık

Öğretmenlik en kutsal meslek..Peygamber mesleği diyoruz ona..Peki bu mesleğin gerekleri nelerdir? Bir zamanlar böylesi yüce kametlerle temsil edilen bu vazifeyi hakkıyla yapabiliyor muyuz? Eksikliklerimiz neler acaba? Daha yol almamız gereken ne kadar mesafe var? Bu soruların gölgesinde bir süre önce yeni öğretmenlere aktardığım bazı bilgileri burada sizinle paylaşmak istiyorum.
DERSE HAZIRLIK:
1. Dersinizi kimin izlediğini biliyor musunuz? Bir müdür, bir zümre başkanı ya da resmi zevattan birisi dersinizi ziyaret edecek olursa ne kadar hazırlık yaparsınız? Eğer bu kadar hazırlık onlar için yapıyorsanız, her şeyi Gören için yapmamız gereken hazırlıkta o ölçüde büyük olmalıdır.
2. Derse hazırlanırken öğrencilere yeni şeyler öğretecek olmanın ve yeni şeyler öğrenecek olmanın heyecanını içinizde duymalısınız.
3. Derse hazırlanırken şevkinizi ve enerjinizi azaltacak olumsuzlukları aklınıza getirmeyin. Büyük bir âlim şevk’i bizde bulunması gereken en önemli vasıf olarak tanımlıyor. Tam tersine şevkinizi artıracak şeyleri aklınıza getirin. Bezgin ve bıkkın öğretmenden hiç bir fayda gelmez. Peki, öğretmen nasıl bezgin ve bıkkın olabilir? Elbette olumsuzluklara odaklanarak… Olumsuzlukları düzeltmek için bir vesile olarak görünüz. Mesela öğrencilerin matematiği o kadar kötü ki, fizik problemlerini çözdürmek imkansız. Bunu onlara matematik öğretmek için bir vesile olarak görün. Konuyu anlamamışlar mesela… bunu da onlarla ders sonrasında bir şeyler paylaşmak için bir vesile olarak görünüz. Kısacası derse hazırlanırken tamamen pozitif duygu ve düşüncelerle dolu olmalısınız.
4. Dersinize çok önem veriniz. Yani fizik dersi bu öğrencilere üniversiteye girmeleri için niye lazım dediğinizde işiniz bitmiştir. Sizin değer vermediğiniz dersinize öğrencileriniz neden değer versinler?
5. Derse hazırlığın en önemli basamağı plan yapmaktır. Bence plan yapmak dersi başından sonuna kadar önceden yaşamaktır. Yani 40-45 dakikalık sanat eserinin önce bir minyatürünü yapacaksınız. Plana başlamadan önce bütün öğrencileri sıralarına oturmuş sizi can kulağıyla dinliyor olarak hayal ediniz. Çünkü siz onlara fiziki dünyadaki harikuladeliklerden bahsedeceksiniz. Hiç bir şey sıradan değil, her şey harikulade…
6. Plan hazırlamak bu kadar önemlidir ve bu kadar incelikleri içerisinde bulundurur. Ve planda bence en önemli yer öğretmenin ders süresinde öğrencilere ne kazandıracağına karar vermesidir. Misal olarak,
Konumuz: Yerçekimi ve serbest düşme
Amaç-1: Havada bırakılan cisimlerin aşağıya düştüğünü göstermek, bununla ilgili matematik ifadeleri çıkarıp öğrencilerin bu matematik ifadeleri kullanmalarını sağlamak
Amaç-2: Yerçekimi bulunmaması durumunda ortaya çıkacak neticeleri göstererek yerçekiminin vazgeçilmezliğine işaret etmek, bununla ilgili matematik ifadeleri çıkarıp öğrencilerin bu matematik ifadeleri kullanmalarını sağlamak
Bu iki amaç arasındaki yaklaşım farkına dikkatinizi çekiyorum.
Amaç belirlendikten sonra önemli olan bir diğer şey konuya öğrencilerin nasıl ısındırılacağıdır yani öğrencinin olayın içine nasıl çekileceğidir. Bunu farklı şekillerde gerçekletirebilirsiniz. En basiti ve en kolayı öğrenciye konuyla ilgili teksti dersin başında okutmak olabilir. Farklı giriş yolları sizin sıradan girişlerden bıkıp, farklı şeyler aramaya başladığınızda ancak mümkün olabilir. Bunları da planın ilk bölümü olan “motivasyon” kısmına yazarsınız.
Sonraki aşamada öğretmen dersi amaçlarına ulaştırmak için ne gibi metotları hangi sıra ile kullanacağına karar verir. İşte dersi dersten önce yaşamak burada başlar. Hayalinizde derse başlarsınız. Derse devam ederken öğrencilerin zorlandığı yerleri belirler, kolay anlaşılabilmesi için metotlar belirlersiniz. Bunlar video, animasyon ya da bir bilimsel gösteri olabilir. Dersinizi hayalinizde verirken planınızdaki “konunun verilmesi” kısmını doldurursunuz. Ardından ortaya çıkan metotları ve materyalleri de planınıza dâhil edersizin.
Elbet ders verildikten sonra hedeflerinize ulaşıp ulaşmadığınızı test etmelisiniz. Bunu farklı şekillerde yapabilirsiniz. Son zamanlarda ben bu kısımda öğrencilerime kısa sorular hazırlamalarını söylüyorum. Eğer bir öğrenci soru hazırlayabiliyorsa o derste bir şeyler kazanmış demektir. Tabi bu soruları sınıf arkadaşına sormanın da ayrı bir tadı vardır. En çok soru soran ve en çok cevap veren öğrencileri notla ödüllendirmeyi de unutmamak gerekir.
Son aşamada öğrencimizin evine gittiğinde konuyu pekiştirmesi için yapması gerekenlerin belirlenmesi var. Biz bunları “ev ödevi” kısmına yazıyoruz. Böylece planımızı hazırlıyoruz. Böyle hazırlanmış bir plan siz ya da öğrencileriniz gününüzde olmasanız bile dersinizi başarıya ulaştıracaktır. Simdi sıra bütün bunları sınıfta uygulamaya geldi. Onu da bir başka yazıda sizinle paylaşalım.