Su Dalgalarında Girişim Etkinliği

Etkinlikte kullanacağınız dosyaları makale sonundaki linklerden indirebilirsiniz.
Amaç:
Aynı fazdaki iki kaynak tarafından oluşturulan su dalgalarının meydana getirdiği girişim deseninin dalga çizimi üzerinde oluşturulması ve yol farkının bulunması.
Ön hazırlık:
* Öğrencilere bir ders önce renkli kalem getirmeleri söylenir.
* Girişim çizimi öğretmen tarafından çoğaltılır.
Araç ve gereçler:
* Girişim deseni ( öğretmen tarafından çoğaltılıp derste öğrencilere dağıtılır). Varsa sinevizyondan etkinlik sunusundan takibi yapılabilir.
* Renkli kalemler
* Sinevizyon (tavsiye edilir)
Süre:
25-30 dk yeterlidir.
Yapılışı:

* Her öğrenciye girişim desenin oluşturulacağı taslak verilir.
* Sırayla sunuda olduğu orta kısımdan başlayarak tepe+tepe ve çukur+ çukur noktalar bir renkli kalemle boyanarak noktalar oluşturulur ve bu noktalar bir çizgiyle birleştirilir.
* Girişim desenini sağından veya solundan başlayarak en yakın komşu tepe+tepe ve çukur+çukurlar işaretlenir ve bir eğri ile noktalar birleştirilir. Sırasıyla diğer noktalar ve müteakiben diğer dalga katarı çizgileri çizilir.Bu şekilde çizimin her iki tarafında dalga katarı çizgileri oluşturulmuş olur.
* Merkezi dalga katarı ile komşu dalga katarı arasında tepe+çukur noktaların birleşmesinden meydana gelen kesişme noktaları (düğümler) olduğu rahatlıkla görülür. Bu iki dalga katarı çizgisi arasındaki tüm noktalar işaretlenir. Bu noktalar başka bir renkli kalemle birleştirilerek sonradan 1. düğüm çizgisi adını vereceğimiz çizgi oluşturulur. Sırasıyla sağ ve sol tarafta 1. düğüm çizgileri sonrasında diğer düğüm çizgileri oluşturulur.
* Dalga katarı ve düğüm çizgileri oluşturulduktan sonra sıra yol farkının sırasıyla dalga katarları ve düğüm çizgileri için bulunması ve formüle edilmesine gelir. Dalga katarları merkez ve sağlı sollu 1. 2. diye simetrik olarak adlandırılır. Düğüm çizgileri de merkezi dalga katarı çizgisine en yakın olanlardan başlayarak yine sağlı sollu 1. 2. diye adlandırılır.
* Merkezi dalga katarı üzerindeki bir nokta seçilir ve kaynaklara olan yol farkı bulunur.Birinci dalga katarı üzerinde bir nokta için yol farkı bulunur ve sırayla diğer dalga katarları için yol farkı bulunur, yol farkının bağıntısı bulunur.
* Benzer şekilde 1. 2. ve diğer düğüm çizgileri için yol farkları bulunur ve bağıntısı ifade edilir.
* Etkinlik sonunda elde edilen desen deftere yapıştırılır.
Not: Kaynakları birbirine bağlayan doğru üzerinde dalga katarları ve düğüm çizgileri arasındaki uzaklıkların cinsinden
değeri bulunabilir.
Mustafa DEMİR
forphysics@gmail.com