Suyun donması ve buzun erimesi
Yazan : Nuri Balta | Yayınlanma tarihi: Eyl 14 2006 | Kategori: Makaleler
Birçok madde katı halden sıvı hale geçerken hacmi artar. Suyun ise erirken hacmi azalır. 0oC’deki 1 gram buzun hacmi 1,0101 cm3 iken, 0oC’deki 1 gram suyun hacmi 1,0002 cm3 e düşüyor. Bunun sebebini anlamak için suyu ve buzu oluşturan oksijen ve hidrojen moleküllerinin buz ve su durumundaki yapılarına bakmak gerekir. Aşağıdaki resim buzun ve suyun moleküler yapısını göstermektedir. 
Erime esnasında hacmi azalan su, +4oC’ye gelinceye kadar hacmi azalmaya, sonrasında tekrar artmaya başlar. Su +4oC’de maksimum yoğunluğa sahip olur.
Suyun donarken hacminin artması dolayısıyla yoğunluğunun azalması dünyadaki hayatın devamı için gerekli milyonlarca şartlardan sadece bir tanesidir. +4oC’deki su en dibe inip burada yaşayan canlıların donmaktan kurtulmasını sağlar. Su donduğunda hacmi azalsaydı, göller, akarsular ve hatta denizler alttan donmaya başlayacaktı. Kış yeterince soğuk geçse bütün denizin donma ihtimali doğacaktı.
Suyun donarken hacminin artması birçok kişiyi, buz soğudukça hacmi daha da artar düşüncesine sürükleyebilir. Ama durum öyle değil. Buz soğudukça hacmi azalmaya ve yoğunluğu artmaya başlar. Bu konu fizik sorusu hazırlayan fizikçilerin dikkatine sunulur. Suyun hacim-sıcaklık grafiği aşağıdadır.
7 Responses to “Suyun donması ve buzun erimesi”
Leave a Reply
You must be logged in to post a comment.
on 14 Eyl 2006 at 3:41 pm 1 HANA said …
serwayin deyişiyle iyi bir açıklama
on 15 Eyl 2006 at 7:15 pm 2 oshn said …
Sayın Hocam,
Makalenin bir yerinde dikkatsizlik sonucu yanlış bir ifade kullanılmış: “…Su donduğunda hacmi artsaydı, göller, akarsular ve hatta denizler alttan donmaya başlayacaktı.” Burada “…Su donduğunda hacmi artsaydı” yerine; …hacmi azalsaydı denmeliydi.
İyi çalışmalar diyorum.
on 16 Eyl 2006 at 9:28 pm 3 asadkkurnaz said …
grafikte suyun 0 derecedeki hacmi buzun hacminin altında olması gerekmez mi? 0DERECEDEKİ SUYUN HACMİ KAÇ DERECEDEKİ BUZUN HACMİNE EŞİTTİR
on 18 Eyl 2006 at 9:22 am 4 Nuri Balta said …
Öyle zaten, garfiği biraz dikkatlice inceleyin.
on 18 Eyl 2006 at 9:24 am 5 Nuri Balta said …
Bu düzeltme için teşekkür ederim. Hemen değiştiriyorum
on 18 Eyl 2006 at 4:17 pm 6 muratini90 said …
bu kadar detaycı olmayın.
on 07 Eki 2006 at 8:55 am 7 zeki said …
acaba şöyle bir bakış açısınıda savunabilirmiyiz: “su dondukça hacmi büyüyeceğinden , özkütlesi azalacak ve suyun yüzeyinde yüzmeye başlayacaktır. böylece suyun içinde ve derinlerde yaşayan canlıları dış ortam ile ısı alış verişini önleyen bir tabaka oluşturarak belki de onları donmaktan koruyacaktır.
kolaylıklar diliyorum…